Vận dụng kiến thức về đặc điểm của thể thơ 

Thể thơ của văn bản: thơ tự do.

Căn cứ vào nội dung văn bản đọc và vận dụng kiến thức về các phương thức biểu đạt 

Hai yếu tố miêu tả trong bài thơ: (GV chấm linh hoạt)

Một số gợi ý:

+ Mùa xa/Mẹ cõng con lên nương/Câu hát ru đan tiếng chim rừng.

+ Mẹ ở phía mặt trời/ Giọt mồ hôi không kịp oằn trên đất khát

+ Nương xanh/ Nương xanh

Vận dụng kiến thức về các biện pháp tu từ 

Nêu tác dụng của một phép tu từ:

- Phép điệp ngữ: Nương xanh, những mùa nương

- Tác dụng: giúp nhấn mạnh, làm nổi bật hình ảnh nương xanh trong cảm nhận của người con; thể hiện sự quan sát, cảm nhận tinh tế, nhạy cảm; sự thấu hiểu của người con về công việc làm rẫy và những vất vả của người mẹ khi làm nương.

Căn cứ vào nội dung bài thơ kết hợp với những lí giải cá nhân 

Ý thơ trên viết về những cảm nhận của người con về hình ảnh mẹ trong những mùa nương. Trong cảm nhận của người con, qua những mùa nương vất vả, người mẹ đã bỏ quên tuổi tuổi thanh xuân, vất vả tảo tần nuôi con trưởng thành,…..

Vận dụng kiến thức về mạch cảm xúc trong thơ 

Khái quát cảm xúc của người con trong bài thơ: Bài thơ là thể hiện nỗi niềm xúc động chân thực của người con khi cảm nhận được nỗi vất vả, cực nhọc của người mẹ qua những mùa nương để con có thể trưởng thành “mang hoãi bão con đi”. Từ đó thể hiện tình yêu sâu sắc, sự thấu hiểu, xót xa, lòng biết ơn của người con dành cho mẹ.

Hình thức: đoạn văn

Dung lượng: khoảng 200 chữ

Dạng bài: nghị luận văn học

Vấn đề nghị luận:  hình ảnh người mẹ

- Giới thiệu được vấn đề cần cảm nhận:

- Cảm nhận về hình ảnh người mẹ trong bài thơ:

+ Hình ảnh người mẹ được khắc họa qua cảm nhận của người con: người mẹ tần tảo, vất vả với công việc nương rẫy, nuôi con theo từng mùa xa trên nương: Mẹ cõng con lên nương; Cái núi cúi như mẹ; Bàn chân quen từng hòn sỏi; Giọt mồ hôi không kịp oằn trên đất khát/ Niềm vui được mùa không vùi kín nỗi lo toan…

+ Hình ảnh người mẹ yêu con, hy sinh tất cả vì tương lai của con, bỏ quên cả ước mơ của bản thân: Mẹ cõng con lên nương/ Câu hát ru đan tiếng chim rừng; Mùa xa…/ Ước mơ mẹ vùi dưới lớp tro than; Những mùa nương/Mẹ bỏ quên tuổi của mình…

=> Qua những câu thơ chân thành, xúc động, hình ảnh người mẹ được khắc họa chân thực với vẻ đẹp của sự lo toan, tần tảo trong công việc làm nương; người mẹ yêu con, hy sinh tất cả vì con,…. Qua bài thơ, ta cảm nhận được tình yêu, sự thấu hiểu, xót xa của người con khi cảm nhận về mẹ…

- Nghệ thuật: thể thơ tự do; ngôn ngữ giàu hình ảnh, đậm chất miền núi; hình ảnh thơ bình dị, gần gũi,…

Hình ảnh người mẹ hiện lên trong bài thơ "Mùa xa" của Nông Quang Khiêm thật xúc động và đầy ắp tình thương. Qua cảm nhận chân thành của người con, hình ảnh mẹ hiện ra tần tảo, nhọc nhằn gắn liền với những mùa nương xa xôi. Câu thơ "Mẹ cõng con lên nương" gợi lên sự vất vả, gian truân nhưng cũng chất chứa tình yêu thương, sự chở che bao bọc. Hình ảnh so sánh "Cái núi cúi như mẹ" vừa diễn tả sự hùng vĩ của thiên nhiên, vừa gợi liên tưởng đến dáng hình lam lũ, chịu thương chịu khó của mẹ, như ngọn núi âm thầm gánh chịu mọi khó khăn. Từng "Bàn chân quen từng hòn sỏi", "Giọt mồ hôi không kịp oằn trên đất khát" khắc họa chân thực sự vất vả, dãi dầu của mẹ trên nương rẫy. Dù có "niềm vui được mùa", nỗi lo toan vẫn luôn thường trực trong tâm trí mẹ. Đặc biệt, câu thơ "Ước mơ mẹ vùi dưới lớp tro than" khiến người đọc nghẹn ngào trước sự hy sinh thầm lặng của mẹ, gạt bỏ đi những khát vọng riêng để vun đắp cho tương lai của con. Đến cuối bài, dòng thơ "Những mùa nương/Mẹ bỏ quên tuổi của mình…" như một tiếng thở dài xót xa, thể hiện sự hy sinh cao cả, quên mình của mẹ cho những mùa con khôn lớn. Bằng thể thơ tự do, ngôn ngữ giản dị, đậm chất miền núi, tác giả đã vẽ nên một hình ảnh người mẹ Việt Nam vừa tần tảo, mạnh mẽ, vừa giàu đức hy sinh, yêu thương con vô bờ bến, để lại trong lòng người đọc bao xúc cảm sâu lắng.